Teleskopik Gözlük Uygulamaları

Deneyimli göz doktoru ve yeterli donanımla görme artırılabilir, hasta rahatlatılabilir. Teleskop yaklaştırır ama ....

     TELESKOPİK GÖZLÜK UYGULAMALARI
     Normal gözlük camlarını görmede yetersiz kaldığı durumlarda teleskopik gözlük kullanımı yaşam kalitesini yükseltecektir. Teleskopik gözlüklerde en yaygın kullanım şekli, oturup bir şey seyrederken(örneğin televizyon seyrederken) kullanımdır.  Hareket halinde bunların kullanımı mümkün değildir.  Hareket iki odaklı (bioptik) teleskopik gözlükler ile sağlanmıştır. Bu gözlüklere takılan kapaklar yardımı ile yakın görmede de kullanılmaları mümkündür. Görme alanı kaybı nedeniyle kullanım alanları oldukça kısıtlı kalmaktadır.
     Az görenler: Göz doktoru hem az görmeye neden olan hastalıkla hem de onun bozduğu az görmenin
giderilmesi ile uğraşmak zorundadır. az görmeye neden olan hastalığın ilerlemesi ve gözü daha da bozmasının önüne de geçmek gerekir.
     Uygulamada olayı kavramak: Olayı sadece teleskopik gözlük verme olarak düşünürseniz görmede yeterince artış sağlanamaz ve beklenen yararı sağlayamazsınız. Skotomun belirlenmesi ve giderilmesi, ekzantrik fiksasyonun giderilmesi veya fovea bozuksa ekzantrik fiksasyonla görmeyi artırılması, fovealizasyonun artırılması, prizmatik uygulamalarla görmenin desteklenmesi, kontrası artırma gibi çok sayıda uygulama ve önlemle görmeyi artırmak gerekmektedir. Bunu yapmamak, teleskopik görmede yeterli artışı sağlamaz.
     Olaya balıklama atlamak: Bunu yaparsanız teleskopik gözlükten yararlanamazsınız. Göz doktoru teleskopik gözlük yazdı ve aldım, yeter mi? Yetmez. Paranıza yazık. Deneyim ayrı konudur. Asıl olay gözde görmeyi artırmak için yapılacak olan uygulamalardır.
     Mevcut hastalığın ilerlemesini önle: Beğenmediğiniz görmenin daha da bozulmasını önlemeniz ilk yapacağınız iştir. Hastalık ilerlememeli, gerekli önlemler alınmalıdır. Bu göz doktoru ile bağlantıyı kesmemek demektir.
     Hasar nerede? Az görenlerin çok büyük kısmında hasar merkezi görmeyi sağlayan sarı nokta (Fovea) dadır. Sarı nokta hastalığı ve diyabet yaşlı kesim için en önemli ve teleskopik gözlüğün en fazla kullanıldığı hastalık grubudur.  Nistagmus ve Albunizm de de sarı noktanın ciddi hasarı söz konusudur. Görüntü fiksasyonun (gözü tespitin) veya görüntünün foveada belli süre durmaması (Fovealizasyon) sonucu az görme söz konusudur.
     Sarı nokta bozuksa: Az görmeye neden olan derdin büyük kısmı budur. Teleskopik gözlükle yeterli görme sağlayamazsınız. Görüntüyü prizmatik camlarla başka bir alana taşıyıp orayı sarı nokta gibi geliştirmek zorundasınız.
     Teleskop yaklaştırır, yeter mi? Yetmez, görmeyi artırmak için hastalıklara yönelik uygulamayı da teleskopik gözlüğe eklemek zorundasınız. Teleskopik gözlük edinmeniz kolay ama bu sizde yeterli görmeyi sağlamaz.
     Skotomu önemseyin: Skotom göz dibinde görmeyen alanlardır, mevcut hastalığınıza göre gelişmiş olabilir. Daha çok çift görme ve şaşılık sonucudur. Skotomun genişliği, derinliği söz konusudur. Birleşebilir. Sis gibi görmenin tam sağlanamadığı bir alan gibi düşünebilirsiniz. Skotomu belirlemek deneyim ve özel aletler gerektirir. Görme alanı ve Amsler Grid yardımcı olabilir ama yetersizdir. Skotom fiksasyon noktasının sağında ise büyütme ile okuma daha zor olur. Okurken gözler içe döner ve okumada zorluk ortaya çıkar. (Gözde yansımayı ters düşünün.)
     Ekzantrik fiksasyon bir dert ama belki de kurtuluştur: Ekzantrik fiksasyon giderilmeli belki de oluşturulmalıdır. Görüntünün gören nokta dışına düşmesi de görmeyi %40 düşürür. Bunu düzeltmeniz
görmeyi de artıracaktır. Gözü kapatmanız bunu düzeltmez. Özellikle gözü titreyenlerde aksine artırır. Özel gözlük ve uygulamalar gerekir. Bu durumun aksine fovea bozuksa prizmatik gözlüklerle ekzantrik fiksasyon oluşturup bu hatalı noktayı görme yönünden geliştirmeniz görmeyi artırır.
     Fovealizasyon ayrı sorun: Görüntü sarı noktaya düşer ve belli bir sürede durursa görürüz. Bunu fiksasyon sağlar. Buna çözüm getirilmezse net görme de olmaz. Sarı nokta bozuk değilse özel yöntemlerle fiksasyonu ve fovealizasyonu geliştirmek zorundasınız.
     Hareket de önemli: 70-80 yaşında bir kişi evde oturur ve televizyonda ve okurken teleskopik gözlük kullanabilir. Gençlerde hareket anında kullanılacak mini teleskopik gözlük gereklidir. Yeter mi yetmez. Teleskopik gözlükle sağlanamayan çok sayıda uygulama ile görmeyi artırmak zorundasınız.
     Görme alanını daraltmak: Yaklaştırdıkça görme alanı da daralır hastanın hareket kabiliyeti azalır, rahatsızlık artar. Çok büyütmekten kaçınmalısınız. İlaveten az görmeye neden olan hastalığın görme alanındaki hasarını da belirlemelisiniz ve teleskopik gözlük verirken bunu da göz önünde bulundurmalısınız.
     Titremeyi azaltmadıkça: Nistagmus varsa titremeyi azaltmayı sağlayacak yöntemleri uygulamaya koymanız teleskopik gözlükte görme kalitesini artıracaktır. Bu iş özel ilgi alanıdır, bu konuya daha fazla zaman ayıran doktoru bulmalısınız.
     Görmeyi başka neler azaltır? Teleskopik gözlükle görmeyi artırmayı düşünürken azaltan durumların da önüne geçmelisiniz. Renk, kontrast duyarlılık, parlaklık yönünden gözlere düzenleme yapmak gerekecektir.
     Prizma desteği mutlaka gerekli: Görmeyi artırmak için prizmatik uygulama çok önemlidir ve bu ülkede çok uygulama alanı olan prizma uygulaması çok az yapılmaktadır.
     Merkezi görme çevresel görme: Az görenlerde 30 derecelik merkezi görmenin bozulma olasılığı çok kuvvetlidir. Bir insanda hem merkezi hem de çevresel görme fonksiyonu vardır ve farklı durumlarda kullanılır. Teleskopik görmenin artırılması için bu özelliğin teleskopik gözlüğe yansıtılması gerekmektedir.
*Yakın görme: Yakını görmede biz merkezi görmeyi kullanırız. Az görenlerin büyük çoğunluğunda sarı nokta bozuktur. Bu yakın görmede ciddi bozulma demektir ve göz hekiminin teleskopik gözlük verirken mutlaka ilave uygulamalar yapmasını gerektirir.
*Uzak görme: Uzak görmede de merkezi görme kullanılır. Sarı noktanın bozuk olması göz merkezinde görmeyen siyah bir alan olmasına neden olur ve teleskopik gözlük bunu gidermez. Göz hekiminin teleskopik gözlükte görmeyi artırmak için yine özel uygulamalar yapması gerekmektedir.
     Ciddi ve kapsamlı muayene: Az görenlerde ciddi bir göz muayenesi gerekmektedir. Çok sayıda göz fonksiyonunun durumu belirlenmelidir. Alet-donanım yönünden zengin ve bu konuda deneyimli bir doktor seçilmelidir.
      Az görenlerde aşağıdaki muayeneler yapılmalıdır:
1. Uzak ve yakın görme kusurunun belirlenmesi
2. Görme alanı ve Amsler Grid
3. Renk Testi
4. Kontrast Duyarlılık
5. Parlaklık
6.Skotom alanlarının belirlenmesi
7.Fiksasyon ve fovealizasyonun değerlendirilmesi
8.Ekzantrik fiksasyonun araştırılması
     Hangi teleskopik gözlükler? Teleskopik gözlüklerin bir kısmı *Evde ve okulda oturma pozisyonunda kullanılacak özelliktedir. *Harekete uygun teleskopik gözlük kullanılmalıdır.
*Uyumlu hastada prizma ile görme alanı kaydırılabilir.
*Orta az görenlerde ilk tercih binoküler bioptikler olmalıdır.
*2X veya 3X büyütmelerde yakın ve uzak teleskopları denenir.
*Daha yüksek büyütme ihtiyacında konverjans yetmezliği sebebiyle monokülere geçmek 4Xfayda verir.
*Görme çok azaldığında kapalı devre televizyon sistemine geçilir.
     Farklı uygulamalar: Teleskopik gözlüklerde gözlüğü verip gönderemezsiniz. Gözdeki temel rahatsızlığa göre farklı uygulamalar yaparak görmeyi daha da artırmak zorundasınız. Teleskopik gözlüğün bir teleskop gibi sadece görüntüyü göze yaklaştırdığını unutmayın ve görmeyi artırmada yararı sınırlıdır, mutlaka görmeyi artırıcı uyguylamalar yapılmalıdır.
     Senil Maküler dejenerasyon: Bu yaşa bağlı sarı nokta hastalığı olarak bilinir. Az gören yaşlı gurubunun çoğunluğunu oluştur. Az gören yardımlarından en fazla faydalananlardır.
*Binoküler veya tek göz ile çalışmaya muayenedeki görme keskinlikleri ile karar verilir.
*İyi gören göz tercih edilir.
*Skotomlu gözde skotom giderilir.   
*Hastanın uzak ve yakın görme keskinliği tespit edilir.
*Yakın görmede zorluk en fazladır….
l